Theo đề xuất của Bộ Công an, quy trình giao dịch dân sự sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, với vai trò xác thực chính từ tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2. Dưới đây là các bước dự kiến cho hai loại giao dịch phổ biến:
- Đối với Chuyển nhượng, Tặng cho Nhà Đất:
Bước 1: Khởi tạo giao dịch: Cả bên bán và bên mua sẽ cùng đăng nhập vào Cổng Dịch vụ công quốc gia để điền thông tin vào mẫu hợp đồng điện tử và gửi yêu cầu đăng ký biến động đất đai (sang tên).
Bước 2: Xác thực và đối chiếu tự động: Đây là bước quan trọng nhất. Khi các bên sử dụng VNeID mức 2 để xác thực, hệ thống sẽ tự động kiểm tra chéo thông tin từ các cơ sở dữ liệu lớn của quốc gia:
– Danh tính: Đối chiếu thông tin cá nhân với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
– Tình trạng hôn nhân: Truy xuất từ Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử để xác định tài sản chung hay riêng.
– Tình trạng pháp lý của đất: Kiểm tra thông tin về quyền sử dụng đất hợp pháp từ Cơ sở dữ liệu đất đai.
Bước 3: Ký hợp đồng: Sau khi xác thực thành công, hệ thống sẽ cung cấp một bản hợp đồng điện tử. Người dân có thể dùng chữ ký số để ký trực tiếp trên Cổng Dịch vụ công, hoặc in ra để ký tay tại bộ phận một cửa.
Bước 4: Hoàn tất thủ tục: Cơ quan đăng ký đất đai sẽ tiếp nhận hồ sơ online. Người dân sẽ không cần nộp thêm bản sao giấy tờ tùy thân hay giấy xác nhận tình trạng hôn nhân. Kết quả sang tên sẽ được trả về trực tuyến hoặc tại cơ quan đăng ký, tùy theo lựa chọn.
- Đối với Mua bán, Chuyển nhượng Xe Cộ:
Quy trình cũng tương tự như giao dịch đất đai:
Bước 1: Kê khai hợp đồng: Các bên đăng nhập vào Cổng Dịch vụ công quốc gia để khai báo thông tin mua bán, tặng cho xe.
Bước 2: Xác thực qua VNeID mức 2: Hệ thống cũng sẽ tự động đối chiếu danh tính, tình trạng hôn nhân (nếu là tài sản chung) và đặc biệt là kiểm tra thông tin đăng ký xe và chủ sở hữu từ Cơ sở dữ liệu về đăng ký, quản lý phương tiện giao thông.
Bước 3: Ký kết và nộp hồ sơ: Hợp đồng được ký điện tử trên cổng sẽ được đính kèm trực tiếp vào hồ sơ online khi làm thủ tục cấp giấy đăng ký xe và biển số mới.
- Những Điểm Quan Trọng Cần Lưu Ý:
Thứ nhất, về giá trị pháp lý: Hợp đồng được ký bằng chữ ký số thông qua VNeID mức 2 có giá trị pháp lý tương đương với hợp đồng được công chứng, chứng thực theo cách truyền thống.
Thứ hai, đối với trường hợp dữ liệu chưa đồng bộ: Nếu thông tin trên hệ thống (ví dụ: tình trạng hôn nhân) chưa được cập nhật, sai lệch, hoặc có dấu hiệu tranh chấp, cơ quan chức năng có thể yêu cầu người dân bổ sung giấy tờ giấy để xác minh. Đồng thời, người dân sẽ được hướng dẫn cập nhật dữ liệu để các lần giao dịch sau được thuận lợi hơn.
Thứ ba, về lưu trữ và trách nhiệm: Toàn bộ hồ sơ và lịch sử giao dịch sẽ được lưu trữ điện tử. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ chịu trách nhiệm bảo quản thông tin để phục vụ công tác kiểm tra, giải quyết khiếu nại về sau.
